Εισαγωγή στη Διαχείριση Big Data: Βασικές Έννοιες, Εργαλεία και Εφαρμογές
Εισαγωγή στη Διαχείριση Big Data – Από την κατανόηση των μεγάλων δεδομένων και την επιλογή κατάλληλων τεχνολογιών έως την ανάλυση, την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων και την υπεύθυνη αξιοποίησή τους.
Κάθε ηλεκτρονική συναλλαγή, αναζήτηση, κίνηση σε μια εφαρμογή ή μέτρηση ενός αισθητήρα δημιουργεί δεδομένα. Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί συγκεντρώνουν καθημερινά όλο και περισσότερες πληροφορίες από διαφορετικές πηγές, συχνά με ταχύτητα που δυσκολεύει τη διαχείρισή τους με συμβατικά εργαλεία. Πώς μετατρέπεται αυτός ο μεγάλος και ανομοιογενής όγκος δεδομένων σε χρήσιμη γνώση, χωρίς να παραβλέπονται η αξιοπιστία, η ασφάλεια και η ιδιωτικότητα;
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Εισαγωγή στη Διαχείριση Big Data: Βασικές Έννοιες, Εργαλεία και Εφαρμογές» προσφέρει μια κατανοητή και πρακτικά αξιοποιήσιμη εισαγωγή στον κόσμο των μεγάλων δεδομένων. Μέσα από 4 εκπαιδευτικές ενότητες, παρουσιάζει τι είναι τα Big Data και πότε πραγματικά χρειάζονται, πώς οργανώνονται και αποθηκεύονται, με ποιες τεχνολογίες επεξεργάζονται και αναλύονται και ποιες αρχές πρέπει να τηρούνται κατά τη χρήση τους.
Η εκπαιδευτική διαδρομή ξεκινά από τις βασικές έννοιες και τα χαρακτηριστικά των δεδομένων και προχωρά στις σχεσιακές βάσεις, στις λύσεις NoSQL, στα κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης, στα data warehouses, στα data lakes και στο υπολογιστικό νέφος (cloud). Στη συνέχεια, εξετάζει τον κύκλο ζωής της ανάλυσης, τις διαφορές μεταξύ μαζικής επεξεργασίας και επεξεργασίας ροής και τον ρόλο τεχνολογιών όπως το Hadoop και το Spark. Τέλος, συνδέει τις τεχνικές δυνατότητες με πραγματικές οργανωτικές ανάγκες, τη διακυβέρνηση δεδομένων, τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ) και τα ηθικά ζητήματα.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αρχάριους και άτομα χωρίς προηγούμενη τεχνική εξοικείωση. Δεν απαιτεί προγραμματισμό ούτε αποσκοπεί στην εκπαίδευση εξειδικευμένων μηχανικών δεδομένων. Στόχος του είναι να μπορείτε να κατανοείτε την ορολογία, να αναγνωρίζετε τις κατάλληλες κατηγορίες εργαλείων, να αξιολογείτε βασικές επιλογές και να συνεργάζεστε αποτελεσματικότερα με ειδικούς σε έργα αξιοποίησης δεδομένων.
Μέσα από το πρόγραμμα θα γνωρίσετε:
- Βασικές έννοιες των Big Data: Κατανοείτε τη διαφορά ανάμεσα στα δεδομένα, στην πληροφορία και στη γνώση, καθώς και τα χαρακτηριστικά Volume, Velocity, Variety, Veracity, Variability και Value. Μαθαίνετε να διακρίνετε πότε ένα πρόβλημα απαιτεί λύσεις Big Data και πότε αρκούν απλούστερα εργαλεία.
- Πηγές και τύποι δεδομένων: Εξετάζετε δεδομένα που παράγονται από ανθρώπους, οργανισμούς και μηχανές, αλλά και τη διάκριση μεταξύ δομημένων, ημι-δομημένων και αδόμητων δεδομένων. Γνωρίζετε τις βασικές μορφές CSV, JSON και XML και τη σημασία των μεταδεδομένων.
- Αποθήκευση και κλιμάκωση: Γνωρίζετε τις σχεσιακές βάσεις, τη SQL, τη λογική της οριζόντιας και κάθετης κλιμάκωσης, τις συστοιχίες υπολογιστών (clusters), την αντιγραφή δεδομένων (replication), την κατάτμηση (sharding) και το κατανεμημένο σύστημα αρχείων HDFS.
- NoSQL, αποθετήρια και cloud: Συγκρίνετε κατηγορίες βάσεων NoSQL και λύσεις data warehouse, data lake και lakehouse. Εξοικειώνεστε με τις διαδικασίες ETL/ELT και τις δυνατότητες, τα κόστη και τους περιορισμούς των υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους.
- Επεξεργασία και ανάλυση: Εξετάζετε τον κύκλο ζωής της ανάλυσης δεδομένων, τη διαφορά batch και stream processing, καθώς και τη βασική λογική των MapReduce, Apache Hadoop και Apache Spark.
- Επιχειρησιακή αξιοποίηση αποτελεσμάτων: Διακρίνετε την περιγραφική, διαγνωστική, προβλεπτική και κανονιστική ανάλυση και κατανοείτε τη συμβολή των γραφημάτων, των dashboards και της μηχανικής μάθησης στη λήψη αποφάσεων.
- Διακυβέρνηση, ασφάλεια και δεοντολογία: Γνωρίζετε αρχές ποιότητας και διαχείρισης δεδομένων, τα βασικά μέτρα ασφάλειας, τις απαιτήσεις του ΓΚΠΔ, την ανωνυμοποίηση και ψευδωνυμοποίηση και ζητήματα μεροληψίας και δίκαιης χρήσης. Μαθαίνετε επίσης τα βασικά βήματα σχεδιασμού ενός μικρού πιλοτικού έργου δεδομένων.
Το εκπαιδευτικό υλικό έχει σχεδιαστεί για ασύγχρονη αυτοεκπαίδευση με προσωπικό ρυθμό, χωρίς ζωντανές συνεδρίες, εγκατάσταση λογισμικού ή προγραμματισμό. Συνδυάζει θεωρητικές επεξηγήσεις, διαγράμματα, καθοδηγούμενες ασκήσεις, πρακτικά παραδείγματα, μελέτες περίπτωσης και γλωσσάρια. Κεντρικό παράδειγμα αποτελεί η φανταστική αλυσίδα σούπερ μάρκετ «Καλάθι», μέσα από την οποία παρακολουθείτε ολόκληρη τη διαδρομή: ποια δεδομένα δημιουργούνται, πού αποθηκεύονται, πώς αναλύονται και πώς χρησιμοποιούνται με υπευθυνότητα για τη λήψη αποφάσεων.
Πληροφορίες σεμιναρίου
| Χαρακτηριστικό | Περιγραφή |
|---|---|
| Τίτλος | Εισαγωγή στη Διαχείριση Big Data: Βασικές Έννοιες, Εργαλεία και Εφαρμογές |
| Τρόπος παρακολούθησης | Ασύγχρονη αυτοεκπαίδευση |
| Θεματικές ενότητες | 4 |
| Επίπεδο | Εισαγωγικό – αρχάριοι και μη εξοικειωμένοι με το αντικείμενο |
| Προαπαιτούμενα | Δεν απαιτούνται γνώσεις προγραμματισμού ή εγκατάσταση εξειδικευμένου λογισμικού |
| Αντικείμενο | Βασικές έννοιες, αποθήκευση, επεξεργασία, ανάλυση, εφαρμογές, ασφάλεια και υπεύθυνη διαχείριση μεγάλων δεδομένων |
| Τεχνολογίες και μέθοδοι που παρουσιάζονται | SQL, NoSQL, HDFS, data warehouses, data lakes, lakehouse, ETL/ELT, cloud, MapReduce, Hadoop, Spark, dashboards και εισαγωγή στη μηχανική μάθηση |
| Εκπαιδευτικό υλικό | Θεωρία, καθοδηγούμενα παραδείγματα εφαρμογής, μελέτες περίπτωσης, συνόψεις, σχήματα και γλωσσάρια |
Σε ποιους απευθύνεται
Το πρόγραμμα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για:
- Εργαζομένους επιχειρήσεων και οργανισμών που θέλουν να κατανοήσουν τη σημασία των μεγάλων δεδομένων και τις δυνατότητες αξιοποίησής τους στις καθημερινές λειτουργίες.
- Στελέχη διοίκησης και υπευθύνους λήψης αποφάσεων που χρειάζεται να αξιολογούν προτάσεις και επιλογές σχετικές με την αποθήκευση, την ανάλυση και τη χρήση δεδομένων.
- Επαγγελματίες διοικητικών, οικονομικών και εμπορικών υπηρεσιών που εργάζονται με αναφορές, πληροφοριακά συστήματα, συναλλαγές ή επιχειρησιακούς δείκτες και επιθυμούν να αποκτήσουν ευρύτερη εικόνα.
- Προσωπικό δημόσιων οργανισμών και υπηρεσιών που ενδιαφέρεται για την αξιοποίηση δεδομένων με έμφαση στην ποιότητα, την ασφάλεια και στην προστασία της ιδιωτικότητας.
- Άτομα που επιθυμούν μια πρώτη γνωριμία με τον χώρο της ανάλυσης και διαχείρισης δεδομένων, χωρίς προηγούμενες γνώσεις σε βάσεις δεδομένων ή προγραμματισμό.
- Επαγγελματίες που συνεργάζονται ή πρόκειται να συνεργαστούν με ειδικούς πληροφορικής και δεδομένων και χρειάζονται βασικό τεχνικό λεξιλόγιο για να συμμετέχουν σε σχετικές συζητήσεις και έργα.
Σκοπός - στόχος του σεμιναρίου
Σκοπός του προγράμματος είναι να αποκτήσετε μια σαφή, συστηματική και πρακτικά αξιοποιήσιμη κατανόηση των Big Data, των τεχνολογιών διαχείρισής τους και των προϋποθέσεων υπεύθυνης χρήσης τους. Η εκπαιδευτική διαδρομή συνδέει τις βασικές έννοιες και τα χαρακτηριστικά των δεδομένων με τις λύσεις αποθήκευσης, τις διαδικασίες επεξεργασίας και ανάλυσης, καθώς και τη μετατροπή των ευρημάτων σε χρήσιμη πληροφορία. Παράλληλα, καλλιεργεί την ικανότητα αξιολόγησης απλών σεναρίων και την επίγνωση των απαιτήσεων διακυβέρνησης, ασφάλειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων και δεοντολογίας.
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος θα μπορείτε να:
- εξηγείτε με απλά λόγια τι είναι τα Big Data, πώς διαφέρουν από τα συνηθισμένα σύνολα δεδομένων και ποια χαρακτηριστικά τους καθιστούν απαιτητικά στη διαχείριση,
- αναγνωρίζετε τα βασικά χαρακτηριστικά των μεγάλων δεδομένων και να αξιολογείτε αν ένα συγκεκριμένο πρόβλημα χρειάζεται εξειδικευμένη προσέγγιση,
- διακρίνετε τις πηγές δεδομένων και να κατηγοριοποιείτε δομημένα, ημι-δομημένα και αδόμητα δεδομένα,
- περιγράφετε τις βασικές αρχές λειτουργίας σχεσιακών βάσεων, βάσεων NoSQL και κατανεμημένων συστημάτων αποθήκευσης,
- εξηγείτε τη διαφορά ανάμεσα στην κάθετη και την οριζόντια κλιμάκωση, καθώς και τον ρόλο των clusters, της αντιγραφής και της κατάτμησης,
- συγκρίνετε data warehouses, data lakes και lakehouses και να αναγνωρίζετε σε επίπεδο αρχής κατάλληλες επιλογές για απλά σενάρια αποθήκευσης,
- περιγράφετε τις δυνατότητες και τους περιορισμούς του υπολογιστικού νέφους στη διαχείριση μεγάλων δεδομένων,
- παρουσιάζετε τα βασικά στάδια του κύκλου ζωής ανάλυσης δεδομένων και να διακρίνετε τη μαζική επεξεργασία από την επεξεργασία ροής,
- εξηγείτε εννοιολογικά τον ρόλο του MapReduce, του Hadoop και του Spark χωρίς να απαιτείται γνώση προγραμματισμού,
- διακρίνετε τους τύπους ανάλυσης και να αναγνωρίζετε πώς η οπτικοποίηση και η μηχανική μάθηση υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων,
- εντοπίζετε βασικά ζητήματα ποιότητας, ασφάλειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων και ηθικής σε περιπτώσεις αξιοποίησης Big Data,
- περιγράφετε τα πρώτα βήματα ενός μικρού πιλοτικού έργου δεδομένων, ορίζοντας το επιχειρησιακό ερώτημα, τις πηγές, τους ρόλους, τους κινδύνους και την αναμενόμενη αξία του.
Θεματικές Ενότητες
Ενότητα 1: Τι είναι τα Big Data: βασικές έννοιες, χαρακτηριστικά και πηγές δεδομένων
Γνωρίζετε τη μετάβαση από τα δεδομένα στην πληροφορία και στη γνώση, τα χαρακτηριστικά «V» των Big Data και τις κύριες πηγές παραγωγής τους. Μαθαίνετε να διακρίνετε δομημένα, ημι-δομημένα και αδόμητα δεδομένα και να αναγνωρίζετε πότε μια ανάγκη αποτελεί πραγματικό πρόβλημα Big Data.
Ενότητα 2: Αποθήκευση και οργάνωση μεγάλων δεδομένων: βάσεις δεδομένων, NoSQL, data warehouses, data lakes και cloud
Εξετάζετε τις σχεσιακές βάσεις και τη λογική SQL, την κλιμάκωση και την κατανεμημένη αποθήκευση με HDFS. Γνωρίζετε βάσεις NoSQL, data warehouses, data lakes, lakehouses, ETL/ELT και υπηρεσίες cloud, συγκρίνοντας τις καταλληλότερες κατηγορίες λύσεων για διαφορετικές ανάγκες.
Ενότητα 3: Επεξεργασία και ανάλυση μεγάλων δεδομένων: ο κύκλος ζωής, Hadoop, Spark και εργαλεία ανάλυσης
Μαθαίνετε τα στάδια της ανάλυσης δεδομένων και τις διαφορές μαζικής επεξεργασίας και επεξεργασίας ροής. Εξετάζετε τη βασική λειτουργία MapReduce, Hadoop και Spark, τις κατηγορίες ανάλυσης, την οπτικοποίηση αποτελεσμάτων και τον εισαγωγικό ρόλο της μηχανικής μάθησης.
Ενότητα 4: Εφαρμογές, διακυβέρνηση και υπεύθυνη χρήση των Big Data: προστασία δεδομένων, ηθική και πρώτα βήματα
Εξετάζετε εφαρμογές των Big Data σε διαφορετικούς κλάδους, τη διακυβέρνηση, την ποιότητα και την ασφάλεια δεδομένων. Γνωρίζετε τις βασικές αρχές του ΓΚΠΔ, την ανωνυμοποίηση, την ψευδωνυμοποίηση και τα ηθικά ζητήματα, ενώ σχεδιάζετε σε επίπεδο αρχής ένα μικρό υπεύθυνο έργο δεδομένων.